Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından gerçekleştirilen 2026 Birliğin Durumu (State of the European Union) konuşmasının ardından, Cefic Genel Direktörü Marco Mensink tarafından konuşmaya ilişkin hazırlanan değerlendirmeyi bilgilerinize sunmak isteriz.

Mensink’in değerlendirmesinde, konuşmanın özellikle jeopolitik gelişmeler, Avrupa’nın güvenliği, enerji, iklim değişikliği, yapay zekâ, ticaret ve AB’nin küresel konumu üzerine yoğunlaştığı; bununla birlikte Avrupa sanayisinin mevcut rekabetçilik sorunlarına ilişkin daha somut adımların beklendiği vurgulanmaktadır.

Kimya sanayisi açısından değerlendirmede öne çıkan bazı noktalar aşağıda kısaca özetlenmektedir:

• Rekabetçilik ve sanayi politikası: Konuşmada “rekabetçilik” kavramına doğrudan vurgu yapılmamasına rağmen, Avrupa ekonomisinin yeniden ivme kazanması öncelikli konulardan biri olarak ele alınmıştır. İzin süreçlerinin hızlandırılması, mevzuatın sadeleştirilmesi ve idari yüklerin azaltılması yönündeki yaklaşımın devam edeceği belirtilmiştir.

• Enerji maliyetleri: Avrupa’daki enerji fiyatlarının yapısal olarak yüksek olduğu kabul edilmiş; elektrifikasyonun hızlandırılması, enerji altyapısının geliştirilmesi, ithal fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması ve teknoloji-nötr yerli enerji kaynaklarının desteklenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Mensink ise sanayinin karşı karşıya olduğu yüksek enerji maliyetlerinin nasıl azaltılacağı konusunda somut bir çözüm ortaya konulmamasına dikkat çekmektedir.

• İklim politikaları: AB’nin mevcut iklim hedeflerinden geri adım atmayacağı mesajı verilirken, yeni azaltım tedbirlerinden ziyade iklim değişikliğine uyum ve orman yangınları gibi fiziksel risklere karşı hazırlık öne çıkmıştır. Konuşmada Green Deal ve EU ETS’ye doğrudan değinilmemesi de dikkat çekici unsurlar arasında değerlendirilmiştir.

• Çin ve küresel ticaret: AB–Çin ticaret dengesindeki bozulmaya dikkat çekilmiş ve Avrupa’dan Çin’e doğru günlük yaklaşık 1 milyar avroluk ticaret açığı oluştuğu ifade edilmiştir. Bununla birlikte, Çin’e yönelik yeni ticaret önlemleri açıklanmamış ve devam eden AB–Çin görüşmeleri için alan bırakılmıştır.

• AB’nin küresel konumu: Kanada Başbakanı Mark Carney’nin konuşmada yer alması ve AB–Kanada ilişkilerine yapılan güçlü vurgu; Kanada, Japonya ve Güney Kore gibi benzer yaklaşımı paylaşan ülkelerle daha yakın stratejik iş birliği arayışının bir göstergesi olarak değerlendirilmiştir.

• Güvenlik ve stratejik özerklik: Avrupa’nın kendi güvenlik kapasitesini güçlendirmesi, Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi ve hibrit ve siber tehditlere karşı dayanıklılığın artırılması konuşmanın temel mesajları arasında yer almıştır.

Cefic değerlendirmesinde genel olarak, Avrupa’nın karşı karşıya olduğu jeopolitik ve güvenlik sorunlarının üst düzeyde ele alınması olumlu karşılanmakla birlikte, Avrupa sanayisinin mevcut durumunun ve özellikle enerji maliyetleri ile rekabetçilik baskısının konuşmada yeterince somut şekilde karşılık bulmadığı görüşü öne çıkmaktadır.

Marco Mensink tarafından hazırlanan değerlendirmenin tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

AB Komisyonu başkanı Ursula von der Leyen'nin konuşmasının tam metnine ise buradan ulaşabilirsiniz.