Olumlu unsurlara rağmen, ETS revizyon önerisi emisyonları değil, sanayiyi daraltma riski taşıyor!

17 Temmuz’da Avrupa Komisyonu, ETS revizyonunu, yedek kıyaslama değerlerine (fallback benchmarks) ilişkin ayrı bir öneri, Elektrifikasyon Eylem Planı ve Şebeke Ücretleri önerisiyle birlikte yayımladı.

AB Emisyon Ticareti Sistemi’nin (ETS) revizyonuna yönelik bugünkü öneri, Avrupa kimya endüstrisinin büyük bir kesiminde ciddi endişelere yol açmaktadır. Sektörün yüksek enerji maliyetleri, şiddetli küresel rekabet ve karbonsuzlaşma için gerekli elverişli koşulların eksikliğiyle boğuştuğu bir dönemde, bu öneri, endüstriyel dönüşümün önündeki temel engelleri ele almadan, hem kısa hem de orta vadede artan CO₂ maliyetlerini çözmede yetersiz kalmaktadır.

Düzleştirilmiş azaltım eğrisi ve uluslararası karbon kredilerinin kullanılabilmesi gibi olumlu unsurlar, ücretsiz tahsisatlara getirilen katı koşulluluklar ile tamamen gölgelenmektedir. Şirketlerin bugüne kadar yararlandığı karbon sızıntısı/kaçağı korumasını ortadan kaldırarak, bunun yerine ek bürokrasi ile birlikte yatırım şartları getiren Komisyon’un önerisi sanayinin sahada karşı karşıya olduğu gerçeklerden kopuktur: ne bir iş modeli ne de elverişli koşullar mevcuttur.

Yayınla ilgili olarak Cefic Başkanı Markus Kamieth şunları söyledi:

"Avrupa sanayisi endişe verici bir hızla zemin kaybediyor. Bugünkü öneri, sanayi dönüşümü için gerçekçi bir yol haritası sunma ve Avrupa’nın yatırım ve üretim merkezi olarak güvenilirliğini yeniden tesis etme fırsatını kaçırmaktadır. Bu öneri, 2030 öncesi ve sonrasında bir rahatlama sağlayarak düşük karbonlu çözümlere yönelik yatırımların ekonomik gerekçesini güçlendirebilirdi. Oysa tam da Avrupa’nın rekabet gücünün bozulmasını durdurmak ve dönüşüme yönelik yatırımları teşvik etmek için kararlı adımlara ihtiyaç duyduğu bir anda, bu öneri belirsizliği derinleştiriyor ve baskıyı artırıyor. Kaçırılan her fırsat, bu düşüş eğilimini tersine çevirmeyi zorlaştırmakta ve yatırım, üretim ve inovasyonun Avrupa’dan kalıcı olarak ayrılma riskini artırmaktadır."

Kimya endüstrisinin büyük bir kısmı için, uygun fiyatlı enerji, yeterli altyapı, ölçeklenebilir teknolojiler ve düşük karbonlu ürünler için işleyen pazarlar dahil olmak üzere, dönüşüm için gerekli koşullar hâlâ sağlanmış değildir. Bu koşullar olmadan, Emisyon Ticaret Sistemi’nden (ETS) kaynaklanan ek maliyetler, karbonsuzlaştırma için gerekli yatırımları tetikleyemez; aksine, Avrupa’nın endüstriyel rekabet gücü üzerinde daha fazla baskı oluşturma riski taşır.

Avrupa’nın kimya üretim kapasitesinin %10’unu zaten kaybetmiş olduğu ve 100.000’den fazla doğrudan ve dolaylı istihdamın daha da risk altına girdiği bir dönemde, önerilen değişiklik/revizyon özellikle endişe vericidir. Küresel rekabetin şiddetlenmesi, şirketlerin ek maliyetleri fiyatlara yansıtmalarını imkansız hale getirerek küresel rakipler karşısında konumlarını zayıflatmaktadır. Bu durum, her büyüklükteki kimya şirketi için kritik önem taşımaktadır; ancak KOBİ’ler için bu ek baskılar, ölüm kalım meselesi haline gelebilir.

Avrupa kimya endüstrisi, dönüşüm konusundaki kararlılığını kanıtlamıştır. 1990 ile 2022 yılları arasında sektör, emisyonlarını %60’ın üzerinde azaltırken üretimini %43’ün üzerinde artırmıştır. Emisyon azaltımlarının bir sonraki aşamasına ulaşmak için, 2030’dan önce düşük karbon teknolojilerine on milyarlarca avroluk yatırım yapılması gerekecektir. Ancak son rakamlar, Avrupa kimya endüstrisinin yatırımlarının geçen yıl %86 oranında düştüğünü göstermektedir. Bu durum, sektörün küresel rekabette zemin kaybettiğinin ve Avrupa’nın bir yatırım ve üretim merkezi olarak güvenilirliğinin azaldığının açık bir göstergesidir.

Tartışmalar artık Avrupa Parlamentosu ve Üye Devletlere taşındığına göre, politika yapıcıları bu eksiklikleri gidermeye çağırıyoruz. ETS maliyet artışlarının hızı, dönüşüm için gerekli olan elverişli koşulların sağlanmasıyla uyumlu olmalıdır. Aksi takdirde, geçiş süreci sektörün büyük bir kısmı için ulaşılamaz kalacaktır. Bu yatırımları gerçekleştirmek için gerekli koşullar mevcut değilken, şirketler düzenleyici destek karşılığında yatırım taahhütlerinde bulunmaya zorlanmamalıdır. Avrupa’daki karbon maliyetleri uluslararası rakiplerin karşılaştığı maliyetleri aştığı sürece, karbon sızıntısına karşı etkili koruma hayati önemini koruyacaktır.

Durumun aciliyeti eşi benzeri görülmemiş boyuttadır ve sektör için 2030’dan çok önce acil bir yardım sağlanması gerekmektedir. Avrupa, kaybedilen üretim kapasitelerinin, parçalanmış değer zincirlerinin ve kaçırılan yatırımların artık telafi edilemeyeceği bir dönüm noktasına hızla yaklaşmaktadır; bu noktayı geçtikten sonra ise Avrupa’nın iklim hedeflerine ulaşmak giderek daha zor hale gelecektir.

Ekler:

Avrupa Komisyonu 17 Temmuz ETS Revizyon Önerisi Basın Açıklaması

17 Temmuz Tarihli Cefic Özet Raporu

KAYNAK