Konu: AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Kayıt Sistemi Güncellemeleri Hk.
Değerli Üyelerimiz,
Ticaret Bakanlığı tarafından ekteki iletilen yazı kapsamında, Avrupa Birliği tarafından uygulanan AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kayıt sistemine ilişkin bazı güncellemeler hakkında bilgilendirme yapılmıştır.
Bilindiği üzere, SKDM’nin mali yükümlülük doğuracak uygulama dönemi 1 Ocak 2026 itibarıyla başlamıştır. Avrupa Komisyonu tarafından ithalatçıların SKDM kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmelerine ve raporlama süreçlerine destek olmak amacıyla SKDM Kayıt Sistemi’nde çeşitli yenilikler devreye alınmıştır.
Bu kapsamda öne çıkan başlıca güncellemeler aşağıda özetlenmektedir:
1. Yetkilendirme Yönetim Modülü (Authorisation Management Module – AMM)
- SKDM mallarının ithalatçıları veya dolaylı gümrük temsilcilerinin yetkili SKDM beyan sahibi olma başvurularını kolaylaştırmak amacıyla yeni bir modül kullanıma açılmıştır.
- Modül aracılığıyla;
- İlk yetkilendirme başvuruları,
- Yetkili otoriteler ile Avrupa Komisyonu arasındaki değerlendirme süreci,
- Yetkilendirme verilmesi veya reddedilmesine ilişkin karar süreçleri
- sistem üzerinden izlenebilmektedir.
2. AB Dışındaki Tesis İşletmecileri İçin Modül (O3CI)
- Ocak 2025 itibarıyla erişime açılan bu modül sayesinde AB dışındaki tesis işletmecileri;
- Tesis bilgilerini ve
- Emisyon verilerini
Her bir ithalatçıya ayrı ayrı iletmek yerine doğrudan sisteme yükleyebilmektedir.
- Bu bilgiler, raporlama yükümlüsü SKDM beyan sahipleri tarafından sistem üzerinden görüntülenebilmekte ve SKDM raporlarına otomatik olarak aktarılabilmektedir.
- Sistem, işletmelere ait ticari açıdan hassas verilerin gizliliğinin korunmasına imkân sağlamaktadır.
3. Geçiş Dönemi Sicili (Transitional Registry) Üzerinden Veri Erişimi
- SKDM beyan sahipleri, AB dışındaki tesis işletmecileri tarafından sisteme yüklenen tesis ve emisyon verilerine “Emissions” sekmesi üzerinden erişebilmektedir.
- Ayrıca yeni eklenen “Search in Third Country Installations registry” fonksiyonu ile üçüncü ülkelerdeki tesislere ait verilere erişim imkânı sağlanmıştır.
- Bu fonksiyonun kullanılabilmesi için SKDM beyan sahiplerinin EORI numaralarını tedarikçileri ile paylaşmaları gerekmektedir.
4. Veri Uzlaştırma ve Süreç İzleme Bileşeni (DRMC)
- SKDM kayıt sistemine eklenen bir diğer yenilik ise Süreçlerin İzlenmesi ve Kontrolü İçin Veri Uzlaştırma (Data Reconciliation and Monitoring Component – DRMC) bileşenidir.
- Bu bileşen sayesinde aşağıdaki veriler sistematik şekilde izlenebilmektedir:
- Ürün miktarları (ton ve MWh)
- Ürünlere gömülü emisyon verileri
- SKDM sertifikaları (adet ve fiyat)
- Cezalar
- Sistem ayrıca ithal edilen malların emisyon verilerinin izlenmesine ve 50 tonluk eşik bildirimlerine ilişkin verilerin görüntülenmesine imkân tanımaktadır.
5. Veri Analizi ve Raporlama İmkânı
- DRMC bileşeni sayesinde kullanıcılar;
- Sektör
- Ürün kodu
- Menşe ülke
- Miktar
- Tahmini emisyon
Gibi kriterlere göre filtreleme yaparak üç aylık veya yıllık analiz ve raporlama gerçekleştirebilmektedir.
SKDM kayıt sistemine ilişkin eğitim ve rehber dokümanlara aşağıdaki bağlantı üzerinden erişilebilmektedir:
****Üyelerimiz İçin 5 Maddede SKDM Sistem Güncellemeleri
AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamında Avrupa Komisyonu tarafından SKDM Kayıt Sistemi’nde yapılan güncellemeler aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
1. Yeni Yetkilendirme Modülü (AMM)
SKDM kapsamındaki ürünlerin ithalatçıları veya dolaylı gümrük temsilcileri için “yetkili SKDM beyan sahibi” başvuru sürecini kolaylaştıran yeni bir modül devreye alınmıştır.
2. AB Dışı Tesisler İçin Veri Paylaşım Modülü (O3CI)
AB dışındaki üretim tesisleri, emisyon ve tesis bilgilerini tek bir sistem üzerinden yükleyerek ithalatçılarla paylaşabilecektir.
3. Emisyon Verilerine Kolay Erişim
SKDM beyan sahipleri, Geçiş Dönemi Sicili (Transitional Registry) üzerinden üçüncü ülkelerdeki tesislere ait emisyon verilerine erişebilecektir.
4. EORI Numarası ile Veri Erişimi
İthalatçıların tedarikçilerin sisteme yüklediği verilere erişebilmesi için EORI numarasını tedarikçi ile paylaşması gerekmektedir.
5. Yeni Veri İzleme Aracı (DRMC)
Yeni veri uzlaştırma sistemi sayesinde SKDM kapsamında:
- Ürün miktarları
- Gömülü emisyon verileri
- SKDM sertifikaları
- Cezalar
Gibi veriler sistem üzerinden izlenebilecektir.
***Kimya Sektörü Açısından Bu Güncellemelerin Anlamı
SKDM kayıt sistemine getirilen bu güncellemelerin kimya sektörü açısından bazı önemli sonuçları bulunmaktadır:
1. Tedarik Zinciri Veri Paylaşımı Artacak
AB’ye ihracat yapan tesislerin emisyon verilerinin ithalatçılarla sistem üzerinden paylaşılması daha sistematik hale gelecektir.
2. Emisyon Verilerinin Önemi Artıyor
Ürünlerin gömülü karbon emisyonlarının doğru şekilde hesaplanması ve raporlanması kritik hale gelmektedir.
3. Tedarikçi-İthalatçı Veri Entegrasyonu Gerekecek
AB’deki ithalatçıların SKDM raporlaması için Türkiye’deki üreticilerden daha düzenli veri talep etmesi beklenmektedir.
4. Dijital Raporlama Süreçleri Güçleniyor
SKDM kayıt sisteminde veri izleme ve raporlama araçlarının genişletilmesi, dijital veri yönetimini daha önemli hale getirmektedir.
5. Karbon Raporlaması Kurumsal Süreç Haline Geliyor
İhracat yapan firmalar açısından emisyon hesaplama, veri doğrulama ve raporlama süreçlerinin kurumsal hale getirilmesi önem kazanmaktadır.
Ekler:
***Tcaret Bakanlığı tarafından iletilen yazı