Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı İklim Değişikliği Başkanlığı’nın hazırladığı, 16 sektör ve 137 ekonomik faaliyeti içeren Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği 24 Eylül 2026 tarihli ve 33380 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
2021 yılında yayımlanan Yeşil Mutabakat Eylem Planı kapsamında hazırlanan Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği; hangi ekonomik faaliyetlerin çevresel açıdan sürdürülebilir olduğunu belirlemede yol gösterici olacak. Sanayicilerin uluslararası yeşil finansmandan daha fazla pay alabilmesine olanak sağlarken piyasada şeffaflığı artırarak “yeşile boyama (Greenwashing)” riskini engelleyen ortak bir dil ve değerlendirme kriterleri sunacak.
Süreçte öncelikle AB Taksonomisi’nde yer alan ekonomik faaliyetlerle başlandı ancak AB Taksonomisi’nden farklı olarak Türkiye Yeşil Taksonomisi’ne ülke yapısı gereği kritik önem taşıyan tarım ve turizm sektörleri de dahil edildi. İlerleyen aşamalarda eklenecek sektör ve ekonomik faaliyetler, Teknik Uzman Grubu ve Türkiye Taksonomi Komitesi çalışmaları ile belirlenecek. Teknik Tarama Kriterleri İklim Değişikliği Başkanlığı’nın resmi web sayfasından duyurulacak.
Yönetmelik kapsamında ekonomik faaliyetler için
- sera gazı emisyonlarının azaltımı,
- iklim değişikliğine uyum,
- su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması,
- döngüsel ekonomiye geçiş,
- kirliliğin önlenmesi ve kontrolü,
- biyoçeşitliliğin ve ekosistemlerin korunması ile restorasyonu
olmak üzere 6 çevresel hedef belirlendi.
Bu yapı, Avrupa Birliği Taksonomisi’ndeki altı çevresel hedefle büyük ölçüde paralel bir yaklaşım ortaya koyuyor.
Yönetmeliğe göre bir ekonomik faaliyetin "Yeşil Taksonomiye Uyumlu" olarak nitelendirilebilmesi için 3 şartı eş zamanlı sağlaması gerekecek. Bu şartlar ise "Önemli Katkı", "Önemli Zarar Vermeme" ve "Asgari Sosyal Koruma" olarak başlıklandırıldı.
Yeni düzenlemeye göre, bir ekonomik faaliyetin taksonomiye uyumlu olabilmesi için 6 çevresel hedeften en az birine önemli katkı sağlarken diğerlerine önemli ölçüde zarar vermemesi ve asgari sosyal koruma önlemlerine uyması gerekecek.
Önemli katkı ve önemli zarar vermeme değerlendirmeleri İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından yayımlanacak teknik tarama kriterleri üzerinden yapılacak. Asgari sosyal koruma için ise referans çerçeve Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) temel sözleşmeleri, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, OECD Çok Uluslu Şirketler Rehberi ve Birleşmiş Milletler İş Dünyası ve İnsan Hakları Rehber İlkeleri'ne dayanmaktadır.
Raporlama Süreci
Yönetmelikte raporlama süreci reel sektör ve finans sektörü için ikili bir yapıda kurgulandı.
Bu kapsamda reel sektörün raporlama usul ve esasları İklim Değişikliği Başkanlığı, finans sektörünün raporlama usul ve esasları ile raporlama şablonları da Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenecek.
Reel sektör için gönüllü raporlama uygulamasında yasal zorunluluk olmayacak ancak bankalardan ve finans kuruluşlarından yeşil finansman talep eden şirketlerden bu Yönetmelik kapsamında raporlama talep edilebilecek.
Yönetmeliğin Ek’inde yer alan ekonomik faaliyetlerden en az birini yürüten kurum, kuruluş ve işletmeler İklim Değişikliği Başkanlığı'nın yayımlayacağı şablonlarla gönüllü raporlama yapabilecek.
Finans sektörü için zorunlu raporlama uygulaması kapsamında finansal kuruluşlar 1 Ocak 2029 tarihinden itibaren raporlama yapmakla yükümlü olacak.
Türkiye Yeşil Taksonomi Yönetmeliği ve ekine buradan erişebilirsiniz.
İklim Değişikliği Başkanlığı'nın konu ile ilgili duyurusunu buradan görüntüleyebilirsiniz.
Saygılarımızla,
Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği